Καλογερόπουλος, Τάκης 

   Ο συνθέτης, μουσικολόγος και συγγραφέας Τάκης Καλογερόπουλος (1946-2009) συνέδεσε τη ζωή του με την ατέρμονη προσφορά του στην ελληνική έντεχνη μουσική, τόσο ως δημιουργός όσο και ως ερευνητής, συγγραφέας, επιμελητής ή και μεταφραστής μεγάλων ερευνητικών μουσικολογικών έργων και άλλων ανάλογων αφιερωμάτων, όπως εκείνα για την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών  [Μνήμη Δ. Μητρόπουλου (1990), Η ΚΟΑ στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (1991), Η ΚΟΑ στο Φεστιβάλ Αθηνών 1991 και το πολυτελές λεύκωμα Κρατική Ορχήστρα Αθηνών. Προϊστορία και Ιστορία, για τα 60 χρόνια της Ορχήστρας (2004)], καθώς και η ελληνική έκδοση του Μουσικού Λεξικού της Οξφόρδης, του M. Kennedy (εκδόσεις Γιαλλελή, 1993) όπου προσέθεσε πολλές διευκρινίσεις και ειδικές σημειώσεις, κάνοντάς το τρίτομο, ενώ σε όλον τον κόσμο κυκλοφορεί ως επίτομο.  Στο διάστημα 1994-2002 συνέγραψε το επτάτομο Λεξικό της Ελληνικής Μουσικής, από τον Ορφέα έως σήμερα (εκδόσεις Γιαλλελή), όπου στις περίπου 4.000 σελίδες του, όπως ο ίδιος μας πληροφορεί στον πρόλογό του, παραχώρησε φιλόξενο χώρο σε όλους τους ανθρώπους της ελληνικής Μουσικής (ή τους δηλώσαντες κάτι παρόμοιο), χωρίς ποιοτικές διαβαθμίσεις, προτιμήσεις και αποκλεισμούς. Και εμείς συμπληρώνουμε, δίχως καμιά κρατική επιχορήγηση και με ελάχιστους αφιλοκερδείς συνεργάτες.Όλα του τα κείμενα δε, ξεπερνούν τα 750!

   Ο Τάκης (Παναγιώτης) Καλογερόπουλος γεννήθηκε στην Αθήνα (6.7.1946) και εξέπνευσε στο Ρίο (31.10.2009) μετά από σοβαρό τροχαίο δυστύχημα. Κατάγεται από ιστορικές οικογένειες της Ζακύνθου και της Κρήτης.
   Από μικρός μελέτησε μουσική με τη μητέρα του —μαθήτρια του ζεύγους Καλομοίρη—(πιάνο), και τους Κωνσταντίνο Κυδωνιάτη (ανώτερα θεωρητικά και ενορχήστρωση), Γεώργιο Σκλάβο (ενοργάνωση) και Ευάγγελο Ευαγγελίου (τρομπέττα) στο Ωδείο Αθηνών. Έλαβε επίσης ιδιαίτερα μαθήματα βιολιού, πιάνου και βυζαντινής μουσικής.
   Το Δεκέμβριο του 1970 συνασπίζοντας σημαντικούς νέους μουσικούς ίδρυσε και διηύθυνε τη Συμφωνική Ορχήστρα Νέων «Παναρμόνια», που εξελίχθηκε υπό την προεδρία του σε μαχητική Καλλιτεχνική Οργάνωση Νέων και με την οποία ερμήνευσε αρκετά ελληνικά και μη έργα σε πρώτη πανελλήνια εκτέλεση. Το φθινόπωρο του 1972 ο Καλογερόπουλος παραιτήθηκε και εγκαταστάθηκε στη Βιέννη, όπου μελέτησε ιδιωτικά, μεταξύ άλλων και με τον Έγκον Βέλες. Επέστρεψε οριστικά στην Αθήνα το 1978, ασχολούμενος έκτοτε με τη σύνθεση, την έρευνα και τη συγγραφή.
   Στις συνθέσεις του ανήκουν τρία συμφωνικά ποιήματα: Τρύφων και Χρυσόφρυδη (από τον Γρυπάρη, για συμφωνική ορχήστρα, 1971, 1976), Ολόκληρη νύχτα (από τον Άρη Αλεξάνδρου, σόλο όμποε και συμφωνική ορχήστρα, 1972, 2004) και Το Βόλλεϋμπωλ (10 κορνίστες και 10 εκτελεστές κρουστών, 1986· 2008, για 16 εκτελεστές χαλκίνων και κρουστά), πολλά έργα μουσικής δωματίου και διάφορα για σύνολα πνευστών ή συμφωνική ορχήστρα. Ανάμεσά τους τα: Σκαραβαίοι, τερακότες και φαροφύλακες (Κύκλος τραγουδιών από τον Γρυπάρη, με πιάνο ή συμφωνική ορχήστρα, 1974-1976), Τέσσερις Ελληνικοί Χοροί (10 πνευστά, 1979-80), Ντεμπυσσιάνα (8 πνευστά, 1981), Χριστουγεννιάτικη Φαντασία (10 εκτελεστές πνευστών που παίζουν και κρουστά, 1982) και Κρητική Σονατίνα (όμποε-πιάνο, 1982-83). Ακόμη η ΑποστροφήSoap Opus, από τον Καρυωτάκη, τούμπα-όμποε-πιάνο, 1986) και πολλές μεταγραφές για πνευστά (συνεργάστηκε ως ενορχηστρωτής με το Συγκρότημα “Νικόλαος Μάντζαρος”), καθώς και επεξεργασία-προσαρμογή Δώδεκα Ελληνικών Χορών του Σκαλκώτα (για ορχήστρα πνευστών, 1985-89). Στην εφηβεία του δε, συνέθεσε την όπερα Ο Μάγος με την οποία πρωτοπαρουσιάστηκε στον Κυδωνιάτη γύρω στα δεκαέξι του χρόνια, ώστε να τον παρακαλέσει να τον δεχθεί ως μαθητή του.
   Έργα του Καλογερόπουλου έχουν παιχτεί σε Ελλάδα, Αυστρία, Ελβετία, Ιταλία, Γερμανία, πρώην Σοβιετική Ένωση, Καναδά, ενώ έχουν δισκογραφηθεί (LP-CD) από την Εταιρεία “Motivo”.
   Διετέλεσε μέλος της Ένωσης Ελλήνων Μουσουργών και βασικός συνεργάτης του περιοδικού της Αντίφωνο, αντιπρόεδρος (εκλεγμένος από τους μουσικούς) της Καλλιτεχνικής Επιτροπής της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών (1990-1994) και επίτιμο μέλος του Συλλόγου Μουσικών της ίδιας ορχήστρας.
   Έχει τιμηθεί από τα Πανεπιστήμια Μιλάνου και Γένοβας (1993) για μουσικολογικές του μελέτες σε έργα ιταλικής μουσικής του 19ου αιώνα.
   Η μουσική του Καλογερόπουλου, βαθιά επηρεασμένη από εκείνη του δασκάλου του Κωνσταντίνου Κυδωνιάτη, διακατέχεται από μια σατιρική εν μέρει διάθεση και είναι ως επί το πλείστον προγραμματική. Ο συνθέτης είναι βαθύς γνώστης όλων των δυνατοτήτων των πνευστών και κρουστών κυρίως οργάνων, γεγονός ολοφάνερο σε ολόκληρη την εργογραφία του. Συχνά δανείζεται γνωστά μοτίβα της παγκόσμιας μουσικής φιλολογίας τα οποία ευφυώς επεξεργάζεται δίνοντας έτσι έναν ιλαρότερο τόνο. Άλλως δε, πρόκειται για  μελωδίες από διάφορες γωνιές της πατρίδας μας.
   Ο Τάκης Καλογερόπουλος ήταν παντρεμένος με τη διαπρεπή «ναΐφ» ζωγράφο και πρώην πρωταγωνίστρια της Κρατικής Όπερας της Βιέννης Σοφία Καλογεροπούλου το γένος Μαζαράκη, με την οποία απέκτησε δύο κόρες, τη Διώνη και τη Δάφνη.
 

Δρ Χρήστος Ηλ. Κολοβός
Διευθυντής Ορχήστρας – Ερευνητής – Βιολονίστας

ΔΕΙΤΕ ΤΑ ΕΡΓΑ ΤΟΥ